Emeklilik işlemleri tamamlandığında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından bağlanan ilk emekli aylığı "kök maaş" olarak adlandırılıyor.
Örneğin 2025 yılında 20 bin lira kök maaşla emekli olan bir kişinin aylığı, 2026 yılının ocak ayında yapılan yüzde 12,19'luk artışla 22 bin 438 liraya yükseldi.
En düşük emekli aylığı uygulaması 2018 yılında yürürlüğe girdi. İlk etapta taban aylık 1.000 liraya yükseltilirken, bu tutarın altında maaş alan emeklilerin aylıkları belirlenen seviyeye tamamlandı.
Sonraki yıllarda da her ocak ve temmuz döneminde en düşük emekli aylığı kanunla yeniden artırıldı. 2026 yılının ocak ayında 20 bin liraya yükseltilen taban aylık, yeni düzenlemeyle 23 bin 552 liraya çıkarılacak.
Yeni artışla birlikte en düşük emekli aylığından yararlanan emekli sayısının yaklaşık 4,5 milyona ulaşması bekleniyor.
Kök maaş ile taban aylık arasındaki fark nasıl karşılanıyor?
Emeklilerin aldığı zamlar kök maaş üzerinden hesaplanıyor. Zamlı kök maaşın, yürürlükteki en düşük emekli aylığının altında kalması halinde ise emekliye taban aylık ödeniyor.
Bu durumda kök maaş ile ödenen tutar arasındaki fark SGK tarafından değil, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor.
Kök maaş hesabı nasıl yapılıyor?
Kök maaşın hesaplanma şekli, en düşük emekli aylığı uygulamasının anlaşılması açısından önem taşıyor.
Örneğin 2025 yılı aralık ayında emekli olan ve 17 bin lira kök maaş bağlanan bir emeklinin aylığı, 2026 ocak ayında yapılan yüzde 12,19'luk zamla yaklaşık 19 bin liraya yükseliyor.
Ancak ocak ayında en düşük emekli aylığı 20 bin lira olduğu için emekliye 20 bin lira ödeme yapılıyor.
Temmuz ayında yüzde 17,76 oranındaki zam sonrasında 19 bin liralık kök maaş yaklaşık 22 bin 374 liraya çıkıyor.
Buna rağmen yeni belirlenen en düşük emekli aylığı 23 bin 552 lira olduğundan emeklinin hesabına bu tutar yatırılıyor.
Aradaki fark ise Hazine tarafından karşılanırken, SGK kayıtlarında kök maaş 22 bin 374 lira olarak yer almaya devam ediyor.
Zamlar kök maaşa uygulanıyor
2026 yılının ocak ve temmuz dönemlerinde yapılan zamlarla birlikte SSK, Bağ-Kur ve tarım emeklilerinin kök maaşlarında yıl genelinde yaklaşık yüzde 29,95 oranında artış gerçekleşmiş oldu.
Ancak kök maaşı düşük seviyede bulunan bazı emekliler, yapılan zamların ardından da en düşük emekli aylığının altında kaldıkları için ödemelerini taban aylık üzerinden almaya devam ediyor.
