ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ilhak edebileceği yönündeki açıklamalarını sertleştirmesi, NATO içinde benzeri görülmemiş bir krizi tetikledi.
Bu süreçte birçok NATO ülkesi, Danimarka ile ortak tatbikatlara katılmak üzere Grönland’a sınırlı sayıda asker konuşlandırma kararı aldı.
Almanya, İsveç, Fransa ve Norveç, Danimarka birlikleriyle ortak bir tatbikata katılmak üzere bu hafta Grönland’a asker gönderdiklerini doğruladı.
Kanada ve Fransa ise önümüzdeki haftalarda Grönland’ın başkenti Nuuk’ta konsolosluk açmayı planladıklarını duyurdu.
NATO İÇİNDE BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ GERİLİM
Trump’ın çıkışları, onlarca yıldır ABD liderliğinde yürüyen Avrupa güvenlik mimarisini sarsarken, NATO’nun en güçlü üyesinin bir başka üyenin toprağını ilhak etme ihtimalini gündeme getirdi.
Grönland’ın savunmasından sorumlu olan Danimarka, olası bir saldırının fiilen NATO’nun sonu anlamına geleceği uyarısında bulundu ve askeri varlığını “NATO müttefikleriyle yakın iş birliği içinde” artıracağını açıkladı.
NATO ülkelerinin başka müttefik ülkelerde eğitim amacıyla asker konuşlandırması alışılmadık bir durum değil. Ayrıca ABD’nin de dahil olduğu müttefikler, yıllardır Arktik Bölgesi’nde ortak tatbikatların artırılması için çağrı yapıyor.
TRUMP'IN SERT ÇIKIŞLARI
Trump, dünyanın en büyük adasının kontrolünü gerekirse güç kullanarak ele geçirmek istediğini defalarca dile getirdi. Cuma günü petrol şirketi yöneticileriyle yaptığı basın toplantısında, “İsteseler de istemeseler de Grönland konusunda bir şey yapacağım.” ifadelerini kullandı.
Almanya Savunma Bakanlığı, Danimarka’nın davetiyle Perşembe günü 13 askerden oluşan bir “keşif timinin” diğer ortak ülkelerle birlikte “inceleme görevi” için Grönland’a gönderileceğini açıkladı.
TATBİKAT HAZIRLIKLARI BAŞLADI
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Danimarka’nın talebiyle Çarşamba günü İsveçli askerlerin de Grönland’a gönderildiğini ve bu birliklerin “Operation Arctic Endurance” adlı tatbikatın hazırlıklarına katılacağını duyurdu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Fransa’nın söz konusu tatbikatta yer alacağını belirterek, “İlk Fransız askeri birlikleri yolda, diğerleri de takip edecek.” dedi. Norveç Savunma Bakanlığı ise iki savunma personelinin Grönland’a gönderileceğini teyit etti.
ABD'Lİ YETKİLİLERLE GÖRÜŞME
Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, olası bir ABD saldırısını “tamamen varsayımsal” olarak nitelendirerek, “Bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesine saldırması son derece düşük bir ihtimal” dedi.
Avrupalı ülkelerin asker gönderme kararları ise Danimarkalı ve Grönlandlı yetkililerin ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile bir araya geldiği gün geldi.
Trump, görüşmeden saatler önce Truth Social’da “ABD’nin Grönland’ı kontrol etmesinden daha azı kabul edilemez.” paylaşımı yapmıştı. Trump, “Grönland ABD’nin elinde olursa NATO çok daha güçlü ve etkili olur” ifadelerini kullandı.
Görüşmeden somut bir sonuç çıkmazken, Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, taraflar arasında “samimi ama yapıcı” bir görüşme yapıldığını, ancak “temel bir görüş ayrılığının” sürdüğünü söyledi.
ADA SAKİNLERİ NE DİYOR?
Grönland’da yaşayanlar, ABD, Danimarka ve ada yetkililerinin çarşamba günü Beyaz Saray’da bir araya gelmesinin ardından kaygı ile rahatlama arasında gidip gelen duygular yaşadıklarını söyledi. Görüşme, Donald Trump’ın adaya yönelik açıklamalarıyla gündeme gelen gerilimi düşürmeyi amaçladı.
Trump’ın adayı ele geçirme ihtimalinden defalarca söz etmesi, adada endişeleri artırmıştı.
Grönland’ın başkenti Nuuk’ta yaşayan 51 yaşındaki öğretmen Vera Stidsen, “Çok korkutucu, çünkü çok büyük bir mesele” dedi. AFP’ye konuşan Stidsen, “Umarım gelecekte de bugüne kadar olduğu gibi barış içinde ve rahatsız edilmeden yaşamaya devam edebiliriz” ifadelerini kullandı.
