ABD'de yapılan araştırmada, standart bir litrelik şişe sularda ortalama 240 bin plastik parçacığı tespit edildi.
Üstelik bu parçacıkların yaklaşık yüzde 90'ının, gözle görülmesi son derece güç olan nanoplastiklerden oluştuğu belirlendi.
BİR LİTRE ŞİŞE SUDA ORTALAMA 240 BİN PLASTİK PARÇACIĞI
Özel bir üniversite ve Rutgers Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, pazartesi günü Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlandı.
Araştırmada, markaları açıklanmayan üç farklı şişe su üzerinde inceleme yapıldı. Test sonuçlarına göre bir litre şişe suda ortalama 240 bin mikro ve nanoplastik parçacık bulundu. Araştırmacılar, tespit edilen parçacıkların yaklaşık yüzde 90'ının nanoplastik olduğunu bildirdi.
Çalışmada elde edilen miktarın, daha önce şişe sulardaki mikroplastik yoğunluğuna ilişkin yapılan araştırmalarda bildirilen değerlerden çok daha yüksek olduğuna dikkat çekildi.
NANOPLASTİKLER İNSAN SAÇINDAN ÇOK DAHA KÜÇÜK
Mikroplastikler, yaklaşık 1 mikrometre ile yarım santimetre arasında değişen boyutlarıyla tanımlanırken nanoplastikler çok daha küçük boyutlarıyla öne çıkıyor.
Bir mikrometreden küçük olan nanoplastikler, insan saçının genişliğinin yaklaşık yetmişte birinden bile daha küçük olabiliyor. Bu nedenle söz konusu parçacıkların tespit edilmesi ve miktarlarının belirlenmesi bilim insanları açısından uzun süredir önemli bir zorluk oluşturuyordu.
Araştırmacılar, yeni çalışmada bu sorunu aşmak için lazer teknolojisi, bilgisayar analizi ve makine öğrenimini bir araya getiren özel bir görüntüleme sistemi geliştirdi. Bu yöntem sayesinde plastik parçacıklar tek tek incelenerek boyutları yaklaşık 100-200 nanometreye kadar inen parçacıkların belirlenmesi mümkün oldu.
ARAŞTIRMACILARDAN YENİ TEKNOLOJİYLE DAHA KAPSAMLI İNCELEME
Araştırmanın ortak yazarlarından, Rutgers Üniversitesi Farmakoloji ve Toksikoloji Profesörü Phoebe Stapleton, nanoplastiklerin suda bulunduğunun bilim dünyası tarafından uzun süredir bilindiğini ancak bunların ölçülmesi ve görüntülenmesinin kolay olmadığını belirtti.
Stapleton, parçacıkların miktarı belirlenemediğinde veya görsel olarak ortaya konulamadığında varlıklarına inanmanın da zorlaştığını ifade etti.
Araştırmacılara göre yeni yöntem, insanların tükettiği nanoplastik miktarının daha ayrıntılı biçimde incelenmesine ve olası sağlık etkilerinin araştırılmasına katkı sağlayabilir.
ŞİŞELENMİŞ SU SEKTÖRÜ ARAŞTIRMAYA TEMKİNLİ YAKLAŞTI
Uluslararası Şişelenmiş Su Birliği (IBWA), araştırmanın ardından yaptığı açıklamada, mikro ve nanoplastiklerin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin henüz bilimsel bir uzlaşı bulunmadığını savundu.
Birlik, bu parçacıkların incelenmesinde standartlaştırılmış yöntemlerin eksikliğine de dikkat çekti. Açıklamada, içme suyundaki plastik parçacıklara ilişkin haberlerin tüketicilerde gereksiz endişeye yol açabileceği ifade edildi.
IBWA ayrıca araştırmayı ayrıntılı biçimde değerlendirmek için yeterli zamana sahip olmadıklarını belirterek çalışma hakkında kapsamlı bir yorum yapamayacaklarını bildirdi.
MİKROPLASTİKLER İNSAN VÜCUDUNDA DA TESPİT EDİLDİ
Bilim insanları, mikroplastiklere ilişkin araştırmalarını uzun süredir sürdürüyor. Daha önce yapılan çalışmalarda bu parçacıklara insan akciğerlerinde, kanında ve dışkısında rastlandı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise 2022 yılında yayımladığı değerlendirmede, mikro ve nanoplastiklerin insan sağlığı üzerindeki risklerini güvenilir biçimde ortaya koymak için yeterli bilimsel kanıt bulunmadığını bildirdi. Kurum, bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Uzmanlar, yeni araştırmanın şişe sulardaki plastik parçacıkların miktarını ortaya koyması açısından önemli olduğunu belirtirken, bu parçacıkların insan sağlığına kesin olarak zarar verdiği sonucuna henüz ulaşılamadığının altını çiziyor.