Milletvekili genel seçimlerine yaklaşık 3 ay kaldı.
Manisa’nın da yavaş yavaş seçim atmosferine girdiğini görüyoruz. Partilerin il teşkilatlarındaki değişimler, Giderek sayıları artan milletvekili aday adayları... Yerel siyasetin önde gelen aktörleri de verdikleri demeçlerle seçim havasının ısınmasına katkıda bulunuyorlar. Bu yazımda CHP İl Başkanı Turgay KOÇ’un son açıklamasını değerlendireceğim. 1 Mart günkü açıklamasında Turgay KOÇ, iddialı görünen bir söylemde bulundu: “Ön seçim yapılmazsa ve Manisa’da 4 milletvekili çıkaramazsak 13 Haziran sabahı istifa edeceğim” dedi. CHP’den aday adaylıklarını açıklayan isimlerin sayısının elliye yaklaştığını düşünürsek ve demokratik katılımın önemini göz önüne alırsak ön seçim uygulaması faydalı olduğu kadar gereklidir de. Milletvekili hedefini ise 4 olarak belirlemiş Sayın Koç. Bundan emin olduğunu ve aksi takdirde istifa edeceğini söylüyor. Bu hedef ne kadar iddialı? Veya ne kadar gerçekçi? Gelin bunu son 20 yılda yapılan seçimlerin ışığında Manisa sonuçlarını ele alarak değerlendirelim. 1991 seçimlerinde ülke genelinde olduğu gibi Manisa’da da ilk 2 sırayı merkez partiler DYP ve ANAP aldı ve Manisa’daki milletvekillerini paylaştılar (DYP-7, ANAP-2). 1991 seçimlerine CHP katılmadı çünkü 12 Eylül darbesinin ardından kapatılan parti yeniden 1992’de açıldı. Seçimlere katılan SHP ise ülke genelinde olduğu gibi Manisa’da da % 20 oy alarak 3. parti oldu ve meclise kentimizden milletvekili yollayamadı. Refah Partisi’nin genel seçimlerden zaferle çıktığı 1995 seçimlerinde ülke genelinde % 10,71 oy alan CHP, Manisa’da % 9,85 oy alarak 5. parti oldu ve meclise 1 milletvekili yolladı ( Erdoğan YETENÇ). DSP de 1 milletvekili çıkardı. 1999 seçimlerinde ise CHP baraja takıldı ve meclise hiç milletvekili sokamadığı gibi Manisa’da da yalnızca % 7,35 oy alabildi. Seçimden zaferle çıkan DSP, Manisa’da da 1. parti oldu ve 3 milletvekili çıkardı. Son iki seçime gelirsek; 2002 seçimlerinde AKP’den sonra 2. parti olan CHP, Manisa’da 3. partiydi (%17,62). Fakat merkez sağ partileri DYP, ANAP ve ayrıca MHP’nin baraja takılıp meclise girememesiyle, DYP Manisa’da %19,16 oy almasına rağmen, bu durum iki partiye yaradı ve Manisa milletvekilliklerini bölüştüler (AKP-6, CHP-4) Son 2007 seçimlerinde ise ülke genelinde 2. parti olan CHP, Manisa’da MHP’nin ardından 3. parti oldu ve 2 milletvekili çıkardı ( Şahin MENGÜ ve Erdoğan YETENÇ. Yetenç şu an bağımsız milletvekili.) Özetle; 1995 seçimlerinde CHP ve DSP’nin Manisa’dan çıkardıkları toplam milletvekili sayısı 2! 1999 seçimlerinde CHP baraj altı kaldı, o seçimlerde DSP bile 1. parti çıkmasına rağmen ancak 3 milletvekili çıkarabildi. Son 5 seçimde CHP Manisa’da hiç 2. olamadı. En iyi derecesi 3.lük! Son 5 seçimde yalnızca 2002 seçimlerinde 4 milletvekili çıkarabildi, onda da seçim sisteminin azizliğinin katkısı oldu. Son 5 seçimde CHP, (1991’de SHP) Manisa’da % 20’nin üstüne çıkamadı. Anketler ve ülkedeki seçim havasına bakarsak en azından bugün için MHP’nin baraj altında kalacağını söylemek çok zor. Dolayısıyla, bu şartlarda 2007’de Manisa’dan 3 milletvekili çıkaran MHP’nin de olduğu bir yarışta CHP 4 milletvekili çıkarırsa, Turgay KOÇ başkanlığındaki CHP Manisa örgütü tarih yazmış olacak! Ancak benim takıldığım başka bir nokta var: CHP il örgütlerinin yeterince verimli çalışmadığını, üzerlerindeki miskinlik veya tembelliklerini –adına ne derseniz deyin- atmaları gerektiğini bizzat Genel Başkan Kemal KILIÇDAROĞLU da konuşmalarında örtülü veya açık bir şekilde ifade ediyor. Bana garip gelen şu: Veriler ve geçmiş sonuçlar 4 milletvekili hedefini iddialı gibi gösterse de ülkeyi yöneten iktidar partisini yerinden etmeyi hedefleyen bir partinin Manisa örgütünün hedefi 10 milletvekilinin 4’ü mü olmalıdır? Manisa’dan 4 milletvekili çıkarmak CHP Manisa’yı başarılı mı kılacaktır? Bence üzerinde düşünülmesi gereken noktalardan biri budur... Son 5 seçimde Manisa’da Milletvekili Dağılımı 1991PARTİ MANİSA’DA ALINAN OY MİLLETVEKİLİ SAYISI DYP % 37,31 7 ANAP % 23,12 2 SHP % 20,43 - RP % 9,85 - DSP % 8,77 -
1995PARTİ MANİSA’DA ALINAN OY MİLLETVEKİLİ SAYISI DYP % 26,71 4 ANAP % 19,76 3 DSP % 17,98 2 RP % 13,15 1 CHP % 9,85 1
1999PARTİ MANİSA’DA ALINAN OY MİLLETVEKİLİ SAYISI DSP % 25,29 3 MHP % 21,00 3 DYP % 19,06 2 ANAP % 10,63 1 FP % 8,35 1 CHP % 7,35 -
2002PARTİ MANİSA’DA ALINAN OY MİLLETVEKİLİ SAYISI AKP % 30,34 6 DYP % 19,16 - CHP % 17,62 4
2007PARTİ MANİSA’DA ALINAN OY MİLLETVEKİLİ SAYISI AKP % 40,94 5 MHP % 20,63 3 CHP % 19,31 2