Tunus, Mısır, Libya...
Ortadoğu’da neler oluyor? Daha önemlisi neler olacak? Bir bir, sanki düğmeye basılmışcasına bu ülkelerde yönetimlere karşı isyanlar çıktı ve devam ediyor. Bu ülkelerin hepsi kağıt üzerinde birer cumhuriyet. Ama uygulamada mutlak bir monarşi ile yönetiliyorlar. Üstelik Mısır ve Libya sosyalist-islam cumhuriyetleri! Ne sosyalizmle ilgileri var, ne de İslamiyetle. Ortadoğu’da neler olduğunu görebilmek için geçmişe bir göz atmak yeterli. Bu ülkelerde hiçbir zaman demokratik bir iklimin olduğunu söyleyemeyiz. Son 50-60 yıla kadar bu ülkeler birer sömürgeydi ve bağımsızlıklarını kazandığında da önce krallık tahakkümü altında idiler. Cumhuriyete geçtiklerinde de uygulamada pek bir şey değişmedi. Görüyorsunuz işte, Mübarek 30 yıldır, Kaddafi 42 yıldır yönetimdeler ve artık modern krallıklarını oğullarına devretmeye hazırlanırken kitlesel isyanlara yakalandılar. 1. Dünya Savaşı bitiminde Ortadoğu haritası batılı devletlerin emelleri doğrultusunda çizildi ve şekillendirildi. 21. yüzyılın başlarında da yine aynı harita tekrar belirlenmek isteniyor. Halkların sokaklara çıkmasından ve isyan hareketlerinin başlamasından demokrasi adına umutlananlar var. Fazla iyimserler! Hiçbir demokratik geçmişi ve kültürü olmayan kitlelerin üstelik demokrasi taleplerinin de olmadığının farkında değiller! Demokrasi ve çağdaş yaşam öyle birkaç hareketlenme ile olacak şeyler değildir. Harekete geçenlerin, demokrasi projeleri, programları, hedefleri ve her şeyden önemlisi kendileri gibi düşünen, kendilerini doğru hedefe yönlendiren bir lidere ihtiyaçları vardır! Siz son zamanlarda bu ülkelerde hiç kendi halkını eksen alarak dünyaya seslenen, gerekirse batılı devletleri de karşısına almayı göze alan bir lider gördünüz mü? Onların bir Mustafa Kemal’i var mı? Tek amaçları kanlı diktatörlerinden kurtulmak. Görünen manzara bu. Peki sonra? Dediğimiz gibi, bu hareketler kendi iç dinamikleri sonucu başlamış olsa bile, artık rota kontrolü onlardan çıkmıştır. Ölçek belirlenmiş, taslak hazırlanmış ve harita çizilmeye başlanmıştır! Ortadoğu, tarihi ile kültürü ile, jeopolitik konumu ve ekonomik kaynakları ile son derece değerli bir bölgedir. Batılı devletler için, Amerika için, İngiltere için, Ortadoğu, Ortadoğululara bırakılamayacak kadar değerli bir ülkedir! İsmet İnönü’nün unutulmayacak sözlerinden biridir: “Büyük devletlerle ilişkiye girmek, ayıyla yatağa girmek gibidir!” der. Neyi istediğinizi ve nasıl yapacağınızı bilmeden yola çıkarsanız, pençelere yakalanmanız kaçınılmazdır. Kaddafileri, Mübarekleri koltuklarından edebilirler, Peki özgür, demokratik, eşitlikçi, çağdaş bir yapıya kavuşabilecekler mi? Onların bir Mustafa Kemal’i var mı?