RUMELİ'DE MANİSALI GÖNÜL SULTANLARI...


İlber Şiyak

İlber Şiyak

17 Nisan 2018, 11:20

Osmanlı Devletinin Rumeli ye götürdüğü ve ilk olarak ,
Filibe merkez olmak üzere , bugünkü Bulgaristan'ın tamamına 
yerleştirdiği Saruhan ( Manisa ) Yörükleri ,
Anadolu da yaşadıkları köy ve kasaba isimlerini ,
Saruhan İlinde ki ile aynı isimleri yaşadıkları yeni 
yerleşim birimlerine de koymuşlardır.
Günümüz de pek çoğu unutulmuş veyahut Bulgar isimleri verilmiş , 
olmasına rağmen , günümüz de halen köy isimleri arasında 
Baba , Dede ve Şeyhlere adanmış olan çok sayıda köy ve kasabalar mevcuttur.
Bu verdiğim örnekler sadece Bulgaristan bölümü ile ilgilidir.

" Kozluca Baba , Hüssam Dede , Menteş Baba , Sindel Baba ve Pircan Baba"

isimlerini örnek olarak gösterebilirim.

Yörükler ve Osmanlı Devleti mensubu Müslüman Halk ,
Rumeli'de yerleştikleri yerlere sadece siyasi ve askeri olarak yerleşmediler.
Bilakis bunların yanında " Gönül ve Mana Köprüleri" kurarak gönüllere nakşettiler.
İşte bu gönül Sultanlarının isimlerini ve Türbelerini İskan edildikleri bölgelerde yaşatmışlardır.

"HÜSSAM DEDE ( OSMAN BABA )"

Hüssam Dede Köyü'ne , Saruhan ( Manisa )'da Muradiye Camii Vakıfları arasında 
bulunan Hüssam Dede köyünden gelenler yerleştirilmişlerdir.
Küçük Abdal tarafından kaleme alınan Menkıbenameye göre ,
Kalenderi Şeyhlerinden olan OSMAN BABA ( OTTOMAN ) 'nın asıl adı Hüssam Şah'tır.*
*Bkz : A. Yaşar Ocak . Osmanlı İmparatorluğunda Marjinal Sufilik : Kalenderiler.
14 ve 16. yy. Ankara . 1992. sh. 99

Ayrıca * Bakınız : Halil İnalcık . "Derviş and Sultan" An Analysis of the 
" Ottoman Baba Velayetnamesi " Manifestations of Sainthood in İslam. 
İst. 1993. sh: 209-223

"Menkıbename" 'ye göre Osman Baba , Miladi 1378 tarihinde doğmuştur.
 Gani Baba ve Hüssam Dede isimleriyle bilinen Hüssam Şah ,
Miladi 1478 yılında vefat etmiştir.
Osman Baba , daha gençlik yıllarında Timur'un 
Anadolu'yu istilası sırasında Anadolu'ya gelmiş 
Germiyan ve Saruhan havalisinde uzun süre dolaşmış ,
ve hatta II.Mehmet'in Saruhan Sancağında ki 
Manisa Valiliği sırasında Manisa'da bulunmuştur.
Bu durumun tespitine dayanak olan kaynak ise şöyledir ;
Saruhan ( Manisa ) da , Palamut ( Saruhanlı ) Nahiyesinde 
bulunan " Adilobası - Adiloba ) köyünde ve 
" Osmancalu - Osmancalı ) köylerinde 
Osman Dede yatırları bulunmaktadır. 
Osman Baba yaz aylarında Gelibolu'dan 
Dobruca'ya kadar olan bölgede ki köyleri 
ve kasabaları dolaşarak kurban topladığı bilinmektedir.*
* Bkz : A. Yaşar Ocak . a.g.e. sh. 100
Osman Baba Varna'da Zaviyesini kurmuş ve kış aylarını burada geçirmiştir.

" PİR CAN BABA VE DOĞUCA KÖYÜ"

Bulgaristan'ın Varna Kentinde bulunan Pir Can Baba 
Zaviyesinin bulunduğu Doğuca Köyü ismini 
Saruhan ( Manisa ) İli'nin Akhisar İlçesine bağlı 
Doğuca Köyünden almıştır.

" PAŞA YİĞİT KÖYÜ"

Rumeli de Kozluca Kazasında bulunan Paşa Yiğit Köyü ,
Saruhanlı göçerlerin ünlü liderlerinden Akıncı Beyi 
Üsküp Fatihi Yiğit Paşa Bey adına kurulmuştur.
Paşa Yiğit Köyü , II. Beyazıt döneminden itibaren Tahrir Defteri 
kayıtlarında yer almaktadır.*
*Bkz: 
BOA. MNTD. Başbakanlık Osmanlı Arşivleri. No : 12122 sh.  522-539

" AZİZLÜ KÖYÜ"

Varna kasabasında bulunan Azizlü Köyü , 
Saruhan da ki Azizlü Yörüklerinin iskan edildikleri köydür.

" BEŞTEPE KÖYÜ"

Varna'da ki Beştepe Köyü , Saruhan İlinin Soma İlçesindeki 
Beştepe mevkiinde ki Osman Baba'ya bağlı olan  
Naldöken Yörükleri tarafından kurulmuştur.

" KORKUD KÖYÜ"

Saruhanlı İlçesinin Belen Nahiyesinde 
bulunan Korkud Köyü civarında 
vaktiyle konaklayan ve daha sonra 
Rumeli'ye iskan edilen Demirci Yörüklerinin ,
Korkud Cemaatine bağlı Yörüklerdir.

Ayrıca pek çok şahısların isimlerinin de verildiği pek çok köyler daha vardır. 
Ben bu köy isimlerini örnek olarak verdim.
Küçük Ahmet Köyü , Mihalli Ali Paşa köyü , Turhallı Köyü , Kara Yusuf Köyü,
Uzun İbrahim Köyü , Seydi Hoca Köyü gibi pek çok örnekleri yazabilirim .
Bu isimlerde ki Köylerin pek çoğu isimlerini Akıncı Beylerinden , 
Aşiret Reislerinden ve Savaşçı Gazilerden almışlardır.*
* Önemli uyarı :
Bu bilgilerin kaynağı ;
İlber ŞİYAK' ın  " Saruhan'dan Rumeli'ye Gönül Köprüleri" kitabının 
93-94-95-96-97-98-99-100-101-102-103. sahifelerinden alınmıştır.
İzinsiz ve Başka bir amaç için kullanılamaz.
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.