HER VATANDAŞIN OYU EŞİT Mİ? (2)

Mehmet GÜZGÜLÜ yazdı...

HER VATANDAŞIN OYU EŞİT Mİ? (2)

MHP  bu seçimde HDP'den 1.5 milyon  fazla oy aldı. Sonuçta iki partide aynı sayıda milletvekili çıkardı.   Bu nasıl oluyor?  Burada yanlış var mı? Varsa nerede diye soruyor bazı arkadaşlar. Seçimde ülkemizdeki 46 135 201 kişi geçerli oy kullanmış. Bu doğrultu da bu sayıyı 550 milletvekiline bölersek, ortalama bir milletvekiline 83.882 kişi düşmektedir. Bu ülkenin her yanında böyle mi? Ülkenin doğusunda yaşayanların oyları batı da veya büyükşehirler de yaşayanlardan daha mı kıymetli? 

Bunları rakamları inceleyerek  tespit edelim. Tunceli'de HDP'nin aldığı oy miktarı 53.670, çıkardığı milletvekili 2, kısaca 1 milletvekili Tunceli'de 26.835 oy ile seçilmiş oluyor. Bu yalnız Tunceli'de mi böyle, bu bölgedeki diğer illerin bazılarına da  bakalım. Ardahan'da  17.096, Kars'da 32.157, Iğdır'da 26.922 Ağrı'da 46.377 Hakkari'de 40.935 kişinin oyu ile bir milletvekilinin seçildiğini görürüz.    

Türkiye  ortalamasının 83.882 kişi olduğu ,bazı ege illerinde bu sayının 100 bin kişiyi geçtiğinde bu işte bir yanlışlık var diye  düşünmüyor musunuz.  Bu doğrultu da aylar önce bir yazı yazmıştım. O yazıyı  günün şartlarında tekrar incelenmek amacı ile  köşeme taşıyorum.  

HER  VATANDAŞIN  OYU EŞİT Mİ?

Şu konu  yüzyıllardır  tartışılır. Demokrasilerde, herkesin  oyu eşit mi? Demokrasi kelimesinin ilk kullanıldığı ülke olan Yunan’da her kişinin oy hakkı yoktu. O devirlerde doğrudan demokrasinin uygulandığı, Yunan site şehirlerinde  Agora adı verilen büyük meydanlarda toplanan, şehrin soylu kesimi her konuda doğrudan ellerini kaldırıp, oy kullanırlardı. Kısaca soylular, bugünün seçilmiş milletvekilleri yetkisinde çalışırlardı.
Bu sistem Avrupa Devletlerinde yıllar içinde yavaş yavaş kayboldu. Yerine mutlakıyet, yani krallık  sistemine dönüldü.
Krallıklar, yüzyıllar içinde tartışılmaya başlayınca önce meşrutiyetler, sonra da demokrasilere doğru bir yöneliş başladı. Gelecek yıllar içinde, daha insanca  yönetim tarzı belki bulunabilir. Fakat, günümüzde iyi işleyen demokrasi, en doğru ve insani yönetim şeklidir.

Bu konuya neden mi girdim; Demokrasinin her zaman aksayan yönleri vardır, mühim olan az hatalısını kullanabilmektir.
Ben, ülkemizdeki demokrasinin en önemli kuralı olan seçim sisteminden bahsedeceğim. Demokrasilerde, dağdaki çoban ile profesörün oyu eşit olmaması gibi, değişik  konularla tartışmalar yıllardır sürmektedir. Ben bu tartışılan konuların dışında, bazı gerçekleri karalamak istiyorum.

Bizde vatandaşların oyunun temsil eşitliği yok. Azın, çoğunluğa üstünlüğü var. Bu nereden mi çıktı diyeceksiniz? Evet, nüfusu az il veya ilçelerde oturanların oyları daha değerli. Nasıl mı?

Mesela, Büyükşehir Meclisi’ne seçilen meclis üyelerinin seçiliş sistemini gözden geçirelim. Yunusemre İlçesi 200 bin nüfusu ile Manisa İlinin en büyük ilçesi. Büyükşehir Meclisi’nde 7 meclis üyesi ile temsil ediliyor.

Ahmetli, Gölmarmara, Gördes, Köprübaşı, Kula, Sarıgöl, Selendi ilçelerimizin toplam nüfusu 180 bin 249 yani Yunusemre İlçesinden 20 bin kişi daha eksik. Bu ilçeler Büyükşehir Meclisi’nde 24 meclis üyesi ile temsil edilmektedir.
Kısaca, 200 bin kişinin oyu ile 7 meclis üyesi seçilirken, 180 bin nüfusa sahip ilçelerden 24 meclis üyesi seçilmiştir.
Buradan da anlaşılıyor ki, Manisa merkez denen yerdeki ilçelerimizde yaşayan vatandaşlarımızın oyu, küçük ilçelerde yaşayan insanların oyu kadar kıymetli değil.

Bu hata dediğimiz tespitimizin zaman içinde şehrin  gelişmesinde ne gibi sıkıntılar yaratabileceğini, Belediye Meclisi’nin çalışma kurallarını bilenler iyi bilir...

Bu uygulama yalnız Büyükşehir Meclis üyeleri için geçerli değil, milletvekili seçiminde de aynı kurallar geçerlidir. Küçük illerde yaşayan kişilerin oyları daha  kıymetlidir. Yine örneğimizi kendi ilimizde, Manisa'dan  yapalım.
Manisa’nın nüfusu 1milyon 359 bin 463. Bu  nüfusa  göre Manisa ili 10 milletvekili ile Meclis’te temsil ediliyor. (Önümüzdeki seçim bu sayı 9 milletvekiline düştü gibi.)

Ardahan, Bartın, Bayburt, Iğdır, Kilis, Sinop, Tunceli, Artvin ile Yalova illerinin nüfus toplamı ise 1 milyon 356 bin 3. Kısaca bu 9 ilin toplam  nüfusu, Manisa ili nüfusundan az. Bu illerden  çıkan toplam  milletvekili sayısı ise 18.
Neticede nüfusu az olan illerin seçmeninin oyu daha kıymetli.

Gerçi baraj sisteminin bu kadar yüksek olduğu ülkemizde yüzde 30 oy alanlar, yüzde 70 istemese de iktidar  olma şansına sahip.

Demokrasinin bu ve buna benzeyen konularda aksayan yanlarını düzeltmezsek, bir gün kendimizi başka bir yönetim tarzında bulabiliriz.


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.