BEYAZ FİL / SARI İNEK - Azmi AÇIKDİL

1950'li yıllar Sümerbank Pamuklu Mensucat kurulma aşamasında Yeni Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulma gelişme hamleleri ile devam ediyor, vatandaşında kalkınmada ve sorumluluk almada "Yerli Malı Her Türk Kullanmalı" düsturu ile devletin yapacağı yatırımlara ortak olması isteniyor.

BEYAZ FİL / SARI İNEK - Azmi AÇIKDİL

 


Sümerbank Pamuklu Mensucat ve Tekstil Fabrikası ülkenin her yerinde kurulurken o bölgede ki halktan da katılım isteniyor, hisse senetleri satışıyla bu yatırıma ortak oluyor Manisa'lılardan çok kimse.

##

Bu ilk deneyimi oluyor Manisa’lıların.

##

Manisa'nın 1962 yılına gelindiğinde OSB kurulması tartışılıyor ticaret ve sanayi odası genel kurulunda yönetime görev veriliyor yer seçimi yapılsın, yatırım finansmanı araştırılsın diye. Kuruluyor. Sümerbank'tan umduğunu bulamayan Manisa'lılar OSB 69-70 yılında bitmesine rağmen gerekli rağbeti göremiyor, görmüyor. Manisa'lılar temkinli yaklaşarak atölyesi olanlar yeri dar olanlar geliyor buraya; Can Mobilya, Gençtürk Sünger, Tütüncüoğlu Romörk, Başar Kazan, Akpres, Hasan Türek Salça Fabrikası, KurtoğluPlastik, Yemsan, Safir Tekstil, Mayteks, giderek ortaklaşa kurulan Mostaş, aklıma gelenler, kurulmaya ve üretime başladılar. Bu arada Veziroğlu Köyü yakınlarında Meyvit meyva suyu fabrikası kuruldu. Bu işletmelerin fabrikaların her biri aile ve yakın arkadaş birlikteliyle kurulmuştu. Babamında ortak olduğu Meyvit meyva suyu fabrikasının yıllık olağan genel kurulu olduğunda kar payı olarak bir kasa meyva suyu gönderilirdi eve. Katılım payları, paralar pul oldu fabrika borçları üstlenen birileri tarafından satın alındı sonrada battı.

##
Sümerbank'ta genel kurullarda ya yanlış yönetimden ya da başka sebeplerden pay diye kağıt parçaları verdi onlarda pul oldu, yatırım payları da küçüldü küçüldü gitti, battı batık haliyle özelleştirme denen miras yedi devrine kadar geldi karaya oturdu. Sonrası malum.

##

Mostaş, onlarda çok güzel makinalar ile üretime başladı yönetimin beceriksizliği ile gidemedi öz malımızda battı. Batanların ardı arkası kesilmedi her yıl bu tür batık haberlerine ilaveten dedikodularla batması hızlandırıldı.

##

Aile şirketleri de aile büyüğünün emekli veya rahmetli olması ile onlarda batmadı ama 30-40 senede devirlerini tamamladı. Yanlış anlaşılmasın ama şahısların ticari becerilerinin, kabiliyetlerinin yansımasını Manisa geneline yaydığımızda Manisa'lıların da ticari becerisinin olduğu pek söylenemez. Kanaatkâr insanlarızdır.

##

İşte böyle 50 yıllık ticarette kurumlaşması pek de uzun sayılmayan bir geçmişi, tarihi, mazisi, olan Manisa'mız fazla sıcak süt içmemiş olsa da yoğurdu üfleyerek yemeğe başladı.

##

Suya sabuna etliye sütlüye karışmaz küçük esnafın bol olduğu ahilikten kalma çarşı adabının da giderek azaldığı bir esnaf yapısıyla kazancını temin etmekteyken; 1960 yılının asansörlü ikinci büyük binası, ikinci sineması olan, zemin katı ile Manisa'nın ilk işhanında; bodrum katında ki ilk noteri, Rahmetli Selman Canuyar'ın işlettiği ilk lokali, ustam, Manisa'nın ilk mimarlarından Rahmetli Yaşar Mercül'ün, rahmetli ortağım Hakkı İplikçi'nin, Rahmi Yenice'nin inşaat, benim mimari büromun olduğu, Faruk Ozan manifatura mağazası, ilk havuzu, kayın validem Fehmiye Mutaf'ın ilk butiği, ilk amonyaklı ozalitcisi Mithat abi, Türk Ticaret Bankası, Metin Çetin ikiz kardeşlerin tuhafiyesi, İlk mutfak tüplerinden olan Milangaz Bayisi Kuşcular, Özkan Tuhafiye, Yaymanların konfeksiyon mağazası, ilk börekçi Abdurrahman Amca'nın bulunduğu bu kadar büyük binaya, filin beyazı olmaz ama Manisa'mızın olmuştu, BEYAZFİL adını verdik.

##

Kendi beyaz olsa da sigorta çalışanlarının mesai giriş çıkışlarında çarşıya renk kattığı ahenkli ve köklü esnafı ile farklı işyerlerinin bulunduğu Beyazfil. Bu kadar hatırası, Manisa’ya mimarisiyle bu kadar uyumlu, Manisa’nın malı olmuş bu binayı 2010 yılında bilindiği gibi belediyemiz tarafından tescilledik. İyice sahiplenelim iyice içimize sindirelim Beyazfil yaşlansa da gençlik aşısı yapalım istedik.Tutmadı. Ama Beyazfil'in kaderi gibi rengi de değişip önce gri sonra kararmaya başlamıştı.
#
Satıldı.
#
Satılmasın istedik.
Olmadı.
#
Mani olalım istedik bir hafta dayandı.
O da olmadı.
#
Manisalılar alsın istedik.
Kimsenin kılı kıpırdamadı.
#
İş yaygaraya vaveylaya kalmıştı.
Akademik Odalar ile çalıştım.
#
İmza kampanyası başlattık.
Almaya gücü olmayanlar 10.000 imza.
Yine olmadı.
#
Son gün gitme der gibi (çoğu esnaf otururken) insan zinciri olduk el ele tutuştuk. Sarmaladık Beyazfilimizi.
#
O da olmadı. Boynu bükük bir kaç kişi kalmıştık.
Tüm olmayanlara karşılık bizlerde; her çaresizliğin sonu gibi, kaderine razı olduk.
#
BEYAZFİL SATILDI.
#
Fazla geçmedi. Önce boşaltın, sonra kira artışı, tepeden aşağıya kayar şekilde iniş başladı.
Bunca geçmiş kötü deneyimlere karşı Manisa'lı geçmişi unutup bir araya gelemedi.
İyi de;
Beyaz fil SARI İNEK oldu verildi.
#
Sıra diğer ineklerde.


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Adnan Menderes Altıntaş - 2 yıl önce
Sayın Azmi Bey çok güzel dile getirmişsiniz ellerinize sağlık bana çocukluk yıllarımı hatırlattığınız için size çok teşekkür ederim. Burada çok önemli olanı ve acı olanıda yazdığınız gibi Manisalılar alsın istedik Kimsenin kılı kıpırdamadı.. Görünen köye klavuz istemez ve bence SARI İNEK lerin nesli çok hızlı bir şekilde çoğalacaktır çünkü kimsenin kılı kıpırdamıyor...